Cześć

Wiele osób mówi dziś o wolności i wyborze. „Masz wybór”, „wszystko zależy od Ciebie”, „możesz zmienić swoje życie”.

Brzmi dobrze i motywująco. Tylko że w praktyce większość ludzi nie żyje tak, jakby miała wybór. Żyje tak, jakby wybór był luksusem dostępnym dla innych.

I dziś chciałbym to uporządkować. Bez filozofii i bez wielkich słów. Z poziomu zwykłego dnia.

Zacznijmy od ważnego rozróżnienia:

W TEORII WYBÓR OZNACZA MOŻLIWOŚĆ
W PRAKTYCE WYBÓR OZNACZA GOTOWOŚĆ PONIESIENIA KONSEKWENCJI
To jest pierwsza rzecz, której nikt nie mówi wprost. Większość ludzi uważa, że „mieć wybór” to:
– móc zmienić pracę
– móc odejść z relacji
– móc powiedzieć „nie”
– móc zrobić coś inaczej niż wszyscy

A prawda jest taka, że wybór zaczyna się dopiero wtedy, gdy jesteś gotów:
– stracić aprobatę innych
– poczuć dyskomfort
– przez jakiś czas mieć gorzej, nie lepiej
– nie mieć natychmiastowej nagrody

Dopóki nie jesteś gotów na te rzeczy, nie wybierasz, tylko reagujesz.

NAJCZĘSTSZA ILUZJA WYBORU
Wielu ludzi mówi: „Zostaję w tej pracy, bo nie mam wyboru”. „Zostaję w tym związku, bo nie mam wyboru” i tak dalej w tym stylu.

A gdy spojrzysz bliżej, okazuje się, że:
– mogliby odejść, ale boją się reakcji
– mogliby zmienić, ale nie chcą chwilowej straty i kosztów tej zmiany
– mogliby powiedzieć „dość”, ale wolą znane cierpienie niż nieznane szanse

To nie jest brak wyboru. To jest konkretny wybór: wybór bezpieczeństwa emocjonalnego kosztem siebie i wykorzystania szans życiowych.

I nie mówię tego aby oceniać. To bardzo ludzki mechanizm i sam tak kiedyś miałem.

Ale warto go nazwać po imieniu, bo bez tego nie ma sprawczości.

MIEĆ WYBÓR TO ZNACZY MÓC i CHCIEĆ ZAPŁACIĆ CENĘ
W praktyce „mieć wybór” oznacza na przykład:

– możesz pracować inaczej, ale wtedy ktoś uzna Cię za nierozsądnego
– możesz żyć spokojniej, ale przestaniesz imponować innym
– możesz odejść z niedobrej relacji, ale przez jakiś czas będziesz sam
– możesz powiedzieć „nie”, ale ktoś się obrazi

I teraz ważne pytanie, które rzadko sobie zadajemy: czyja reakcja innych i przejściowe konsekwencje są dla Ciebie ważniejsza niż Twoje życie?

Bo jeśli cudze emocje są ważniejsze niż Twoje granice, to wybór zawsze będzie pozorny. Bardzo wielu ludzi tkwi w takiej iluzji wyboru!

WYBÓR NIE ZACZYNA SIĘ OD WIELKICH DECYZJI
To kolejna rzecz, którą ludzie źle rozumieją. Wybór nie zaczyna się od:
– rzucenia pracy
– rozwodu
– przeprowadzki
– radykalnej zmiany życia

Wybór zaczyna się od małych, codziennych rzeczy, których należy się pozbyć:
– gdy mówisz „tak”, kiedy czujesz „nie”
– gdy tłumaczysz się, gdy nie musisz
– gdy robisz coś wbrew sobie, żeby było „miło”
– gdy nie zostawiasz sobie choć kawałka dnia dla siebie

Jeśli w tych drobiazgach nie masz wyboru, to nie łudź się, w dużych sprawach też go nie będzie.

PRAWDZIWY WYBÓR JEST CZĘSTO CICHY I MAŁO EFEKTOWNY
To, co teraz powiem, bywa dla wielu ludzi dość zaskakujące.

Prawdziwy wybór:
– rzadko wygląda spektakularnie
– często nie jest widoczny z zewnątrz
– nie zbiera lajków
– często oznacza prostsze życie, a nie „lepsze” według jakiś arbitralnych kryteriów

To jest wybór:
– spokoju zamiast napięcia
– sensu życia zamiast przerośniętej ambicji
– jakości zamiast ilości
– własnych wartości zamiast cudzych oczekiwań

I dlatego tak niewiele osób go dokonuje. Bo kultura, w której żyjemy, nagradza coś zupełnie innego, prawda?

SPRAWCZOŚĆ TO NIE JEST KONTROLA NAD ŚWIATEM
Na koniec coś bardzo ważnego. Sprawczość nie polega na tym, że wszystko układasz pod siebie. Nie polega na kontroli ludzi ani sytuacji.

Sprawczość polega na tym, że:
– wiesz, na co masz wpływ
– bierzesz odpowiedzialność za swoje decyzje
– nie udajesz, że „musisz”, kiedy po prostu się boisz
– i wiesz, że każde powiedzenie „tak” jest jednocześnie powiedzeniem „nie” dla czegoś innego

To jest dorosła wersja wolności. Cicha i mało widowiskowa, ale prawdziwa.

NA DZIŚ ZOSTAWIAM CI JEDNO PYTANIE
W jakim jednym obszarze swojego życia mówisz sobie „nie mam wyboru”, choć tak naprawdę po prostu nie chcesz zapłacić ceny za zmianę?

Nie musisz od razu coś z tym robić, wystarczy, że to zobaczysz.

Bo moment, w którym zaczynasz widzieć i uświadamiać sobie swoje faktyczne wybory, to jest moment, w którym powoli zaczynasz odzyskiwać kontrolę nad swoim życiem.

Jeśli chcesz pogłębić temat sprawczości i autentycznych wyborów w relacjach – zarówno biznesowych, jak i osobistych – napisaliśmy o tym szczegółowo w książkach „Sukces w relacjach biznesowych” i „Sukces w relacjach damsko-męskich”. Jeśli jeszcze ich nie znasz, to zajrzyj do naszego sklepu i zaopatrz się w nie. We własnym interesie.

W piątek wylatuję do Barcelony, skąd płyniemy na rejs na Kanary. Dlatego już teraz życzę Ci Wesołych Świąt :-)

Alex

PS: Ostatnio zacząłem nagrywać znowu filmy bardziej przeznaczone dla kobiet i ostatni ma prawie 9 razy tyle wyświetleń, co zazwyczaj. To jest wskazówka, że może w tym kierunku powinienem pójść z kanałem. W newsletterze będę dalej trzymał się tematyki rozwojowej, chyba że zażyczycie sobie inaczej. Może będę też nagrywał dalej filmy rozwojowe, ale to zobaczymy. Jeśli ten newsletter był dla Ciebie wartościowy, prześlij go komuś, kto również może potrzebować takiej wiedzy. Czasem jedna taka wskazówka może zmienić czyjeś życie bardziej niż myślisz. Możesz też polecić mu zapisanie się tutaj , jest to bezpłatne :-)

PPS: Książka “Wojna na słowa” cieszyła się ostatnio ogromną popularnością i w rezultacie wyprzedał się cały jej nakład i zostało tylko kilka egzemplarzy w zestawach. Nowy pojawi się w sprzedaży po 7.01 dlatego chwilowo zablokowałem jej sprzedaż.